Wat is inquiokupación en hoe verschilt het van okupatie?
De inquiokupación is de populaire term voor de huurder die legaal met contract is binnengekomen, niet meer betaalt of waarvan het contract verloopt, en weigert de woning te verlaten. Het is geen okupatie — strafrechtelijk is er een geldige titel van toegang — dus ontruiming verloopt via de civiele weg (juicio verbal de desahucio LEC 250.1.1º), trager dan ontruiming van okupas.
Het juridische verschil met de eigenlijke okupación is fundamenteel: bij illegale okupatie is er geen toegangstitel (usurpación art. 245 SrW of allanamiento art. 202 SrW); bij inquiokupación was die er wel — een huurcontract, doorgaans onder LAU 29/1994. Dat verschil maakt dat inquiokupación via de civiele weg wordt afgehandeld in plaats van strafrechtelijk, en dat de termijnen aanzienlijk langer zijn. Het scenario komt zo vaak voor dat de sector de term "inquiokupación" heeft gemunt om het te onderscheiden van het mediageniekere okupa-fenomeen.
De standaardprocedure is het juicio verbal de desahucio por falta de pago (LEC arts. 250.1.1º en 440). De eigenaar dient een vordering in bij de rechtbank van eerste aanleg van de plaats van de woning, de rechter geeft een decreet van toelaatbaarheid af en de huurder krijgt 10 dagen voor drie opties: het verschuldigde betalen (enervación, alleen als hij niet eerder heeft geënerveerd), zich verzetten met verweer, of instemmen met de ontruiming. Doet hij niets, dan wordt een vonnis gewezen en een ontruimingsdatum vastgesteld. Realistische totaaldoorlooptijd: 6-12 maanden in normale omstandigheden, tot 18-24 maanden bij verweer of bij overbelaste rechtbank.
De Ley 12/2023 por el derecho a la vivienda voegde een extra laag toe voor huurders in economisch kwetsbare situatie in erkende gespannen zones: de procedure wordt opgeschort terwijl sociale diensten alternatieve huisvesting evalueren, met een aanvullende termijn tot 4 maanden (2 als de eiser een natuurlijke persoon is, 4 als het een rechtspersoon of grootverhuurder is). In de praktijk verlengt dit de ontruiming van kwetsbare huurders, wat in de vastgoedsector tot controverse heeft geleid.
Voor toeristische verhuur heeft inquiokupación een specifieke vorm: de gast die 1 maand boekt (valt uit VUT en in LAU temporada of vivienda) en na de eerste dagen stopt met betalen. Is het contract als temporeel verhuur opgesteld (LAU art. 3), dan blijft de ontruiming civiel maar gaat het om termijnoverschrijding meer dan om wanbetaling — en het is voor de rechter niet altijd evident of het echt om temporada ging of om een truc om onder LAU vivienda uit te komen. Daarom is het cruciaal de tijdelijke doelstelling goed te documenteren (reden, gesloten duur, geen ingeschreven domicilie) en altijd schriftelijk te contracten — een mondeling contract zet je op de slechtste plek.
Waarom dit belangrijk is
Voor een vakantieverhuur-host komt inquiokupación in beeld als iemand een lange verhuur boekt (3-6 maanden) in plaats van de gebruikelijke 7 dagen. Het kost de klant meer, lijkt op het eerste gezicht winstgevender, maar kan je ruïneren: zodra het 31 dagen overschrijdt, valt de gast uit de VUT in het LAU-regime — en als hij dan stopt met betalen, is het geen "no-show" maar een proces van maanden. Verhuur je lang, teken dan altijd schriftelijk als alquiler de temporada (geen vivienda), bewaar communicatie over de termijn, en raadpleeg een advocaat vóór je reserveringen boven de maand accepteert.